> ## Content Index > Fetch the complete content index at: https://erfgoed.app/llms.txt > Use this file to discover other available public pages before exploring further. # De Duitse Zomertijd - URL: https://erfgoed.app/story/de-duitse-zomertijd/ - Published: 2025-08-01T13:55:00.000Z - Updated: 2026-06-17T13:57:09.000Z - Author: FAAM - Tags: Erfgoedverhalen, Leren en ontdekken, Samen leven Op 1 mei 1916 noteerde de West-Vlaamse schrijver Stijn Streuvels in zijn oorlogsdagboek: "Het zomeruur heeft iedereen in de war gebracht. (…) Al de marktgangers komen te laat aan de tram – niemand heeft eraan gedacht dat als men het uurwerk een uur doorsteekt, de tram een uur vroeger aankomt en wegrijdt. (…) 't Beste was nog van een heer die er zich in troostte met te zeggen: dat de oorlog nu toch een uur vroeger zou gedaan zijn!" **Waar kwam deze tijdsverwarring tijdens de Eerste Wereldoorlog vandaan?** Sinds de late 19de eeuw leefden de Belgen niet meer op het ritme van de natuur, maar op dat van een internationaal afgesproken uurregeling. In 1892 werden de klokken overal gelijk gedraaid. De wereld werd in tijdzones onderverdeeld. België lag aanvankelijk in die van Londen (GMT). In Duitsland moest je daar een uur bijtellen (GMT+1). ![Duitse poster kondigt de overgang naar het zomeruur aan, 1916 - Deutsches Uhrenmuseum, Furtwangen im Schwarzwald - © Wikimedia Commons](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/2026/03/2-14.webp) Duitse poster kondigt de overgang naar het zomeruur aan, 1916 - Deutsches Uhrenmuseum, Furtwangen im Schwarzwald - © Wikimedia Commons Toen het Duitse leger in 1914 bijna heel België veroverde, voerden ze meteen het ‘Duitse uur’ in. Op 30 april 1916 maakten ze de verwarring compleet door ook nog eens voor het eerst het zomeruur op te leggen. Alle klokken moesten nóg een uur vooruit. In de onbezette Westhoek was het toen plots twee uur vroeger dan aan de overkant van de IJzer. Leer meer over de Eerste Wereldoorlog in het [****In Flanders Fields Museum**](https://www.inflandersfields.be/?ref=erfgoed.app) in Ieper. ### Kaarsen besparen De Amerikaan Benjamin Franklin zou in de 18de eeuw als eerste het idee hebben geopperd om in de zomer vroeger op te staan en eerder naar bed te gaan om kaarsen te besparen. De Duitsers waren tijdens de oorlog de eersten om het echt te doen, en ook hen ging het om energiebesparing. Na de oorlog werden de Belgische klokken onder gejuich weer een uur teruggedraaid. Na de Tweede Wereldoorlog schafte men de zomertijd af en koos men het hele jaar voor GMT+1\. De oorlogen waren wel gedaan, maar de tijdsverwarring nog niet de wereld uit. ![De Belgische legerkrant De Legerbode over het zomeruur, 13 april 1916 - © Memorial Museum Passchendaele 1917 - meemoo](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/2026/03/3-14.webp) De Belgische legerkrant De Legerbode over het zomeruur, 13 april 1916 - © Memorial Museum Passchendaele 1917 - meemoo De huidige regeling voor de zomertijd dateert uit 1977 – niet toevallig een periode van economische crisis waarin energiebesparing opnieuw belangrijk was. Dit verhaal is gemaakt door Geheugen Collectief voor FAAM - virtueel museum. [Talbot House - Meet me where the poppies blowGa op tournee met je auto of fiets en volg Phillip ‘Tubby’ Clayton door Flanders Fields en leer meer over de pelgrimstochten en zijn Talbotousian![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/icon/erfgoedapp_logo-small2-26c44014-ca4e-4bd8-81f5-e313adfe2c26.png)ErfgoedAppErfgoedApp![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/thumbnail/1b06003a-c281-49c9-87d7-beea6ab88609_thumbnail-411235f7-cf3d-4f2d-9188-6492463791d6.jpg)](https://erfgoed.app/tour/2366/) [Onzichtbaar Landschap- Route Marie-Thérèse ClaeysOntdek tijdens deze fietsroute vier kunstwerken die de verdwenen sporen uit de Eerste Wereldoorlog weer tot leven brengen. De route volgt de fiet![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/icon/erfgoedapp_logo-small2-7f2073c8-0b42-470c-b107-99ceffbda989.png)ErfgoedAppErfgoedApp![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/thumbnail/9f58a66e-3c8c-4eb6-bcaf-08099ef7c886_thumbnail-89505571-1509-4bae-84d9-0d14bc32b43c.jpg)](https://erfgoed.app/tour/1859/) [Liksems: Wandeltocht KaaskerkeKaaskerke bij Diksmuide ligt vlakbij de IJzer. Het landschap rondom dit voormalige frontdorp oogt vandaag rustig en vredevol. Maar hier zijn wond![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/icon/erfgoedapp_logo-small2-cf2886a9-f44e-4533-9bf8-9b75b737a66a.png)ErfgoedAppErfgoedApp![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/thumbnail/d5aaa0a4-c263-4e59-9ed2-59959234cc45_thumbnail-1ec3029e-7254-4564-9b87-3e732d0cfff3.jpg)](https://erfgoed.app/tour/1857/) [WOI-route LierTijdens deze WOI-route ontdek je verhalen in de stad Lier op plekken die herinneren aan de Eerste Wereldoorlog. 11 van deze locaties liggen in he![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/icon/erfgoedapp_logo-small2-4fe8ddb0-2186-4019-a819-bc1bce168323.png)ErfgoedAppErfgoedApp![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/thumbnail/0bfa74e6-6c4c-408f-8b19-5724a22f5b7c_thumbnail-a987304f-e258-4b40-a9d2-b9c4e6e1db32.jpg)](https://erfgoed.app/tour/2753/) [In het spoor van de oorlog in HarelbekeDeze erfgoedroute brengt je langs verschillende plekken die een rol speelden tijdens de Eerste Wereldoorlog in Harelbeke. Op elke locatie krijg j![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/icon/erfgoedapp_logo-small2-57434b46-128e-45b1-bb3e-395457bf146c.png)ErfgoedAppErfgoedApp![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/thumbnail/404e88ee-ec2d-44d0-9527-c2208ce4b429_thumbnail-d7a33b5f-e3b2-47c7-96a8-d151e8f4a756.jpg)](https://erfgoed.app/tour/127/) [WO I WANDELINGDe WO I-wandeling (ca. 5 km) brengt je langs plaatsen en bezienswaardigheden op het Blankenbergse en Uitkerkse grondgebied die al dan niet direc![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/icon/erfgoedapp_logo-small2-d437ebbb-45d9-498f-89e6-ebfc1df055ce.png)ErfgoedAppErfgoedApp![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/thumbnail/490e6db1-d1f3-4cba-a15f-fd7153bf020b_thumbnail-a7b77781-fc99-4b4a-a611-0af980e26816.jpg)](https://erfgoed.app/tour/899/)