> ## Content Index > Fetch the complete content index at: https://erfgoed.app/llms.txt > Use this file to discover other available public pages before exploring further. # Gregoriaanse gezangen - URL: https://erfgoed.app/story/gregoriaanse-gezangen/ - Published: 2025-03-12T14:18:00.000Z - Updated: 2026-07-06T11:36:47.000Z - Author: FAAM - Tags: Erfgoedverhalen, Geloven en twijfelen, Kunst Waarschijnlijk eind 9de eeuw schreef Hucbald van Saint-Amand (vandaag Saint-Amand-les-Eaux, in de buurt van Valenciennes, Frankrijk) zijn ideeën over muziek op perkament. In die tijd werd muziek grotendeels mondeling doorgegeven. Hucbald stelde een nieuwe vorm van muzieknotatie voor. Hij plaatste tekens boven de tekst, die de tonen in de verschillende toonaarden aangeven. Dankzij zijn werk en dat van andere muziektheoretici, zoals de Italiaanse Guido van Arezzo, weten we vandaag hoe de muziek van de vroege middeleeuwen ongeveer klonk. Hucbald en Guido waren niet toevallig allebei monniken. **In het katholieke West-Europa was muziek immers niet zomaar een kunst- of ontspanningsvorm. Ze had ook een belangrijke religieuze functie.** ![Paus Gregorius de Grote dicteert de kerkelijke gezangen, circa 1000 - © Wikimedia Commons](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/2026/04/1-26.webp) Paus Gregorius de Grote dicteert de kerkelijke gezangen, circa 1000 - © Wikimedia Commons De liturgie – de inhoud van een misviering – werd bijna volledig gezongen. Er ontstond in de 9de eeuw een legende die dat legitimeerde. Rond het jaar 600 zou de Heilige Geest in de vorm van een duif aan de toenmalige paus, Gregorius de Grote, de kerkelijke gezangen hebben ingefluisterd. Die gezangen waren heilig, en moesten overal in de katholieke liturgie worden gebruikt. De legende gaf de kerkmuziek ook een naam: ‘gregoriaans’. **Het was eenstemmige koormuziek. Dat wil niet zeggen dat er maar één zanger was, maar wel dat alle zangers dezelfde melodie zongen.** Het koor (er waren zowel mannen- als vrouwenkoren) werd niet door instrumenten begeleid en zong doorgaans in het Latijn. In [****de voormalige Sint-Baafsabdij**](https://historischehuizen.stad.gent/nl/sint-baafsabdij?ref=erfgoed.app) in Gent werd gregoriaans gezongen, zoals een bewaard [****handschrift**](https://topstukken.vlaanderen.be/topstukken/topstuk?id=147&ref=erfgoed.app) bewijst. Eeuwenlang begeleidden gregoriaanse gezangen mensen bij belangrijke momenten in hun leven, zoals de doop en de dood. Uitvaarten van rijke en belangrijke mensen, zoals gravin Judith van Vlaanderen in 879, gingen gepaard met veel gezang. Prachtig geïllustreerde handschriften geven ons een beeld van de verspreiding van de gregoriaanse muziek. Zo zijn er liederen bewaard uit de Gentse Sint-Baafskerk waarin het leven van de lokale heilige Bavo wordt bezongen. ![Evangelieboek met gregoriaanse en polyfone muziek, 900-1399 - © KIK-IRPA, Brussel - topstukken.vlaanderen.be, foto Jean-Luc Elias](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/2026/04/3-13.webp) Evangelieboek met gregoriaanse en polyfone muziek, 900-1399 - © KIK-IRPA, Brussel - topstukken.vlaanderen.be, foto Jean-Luc Elias Het [****Teseum**](https://teseum.be/?ref=erfgoed.app) in Tongeren bewaart waardevolle middeleeuwse handschriften met gregoriaanse en polyfone muziek. De gregoriaanse muziek bleef dominant tot in de 15de eeuw. Toen werd [polyfone of meerstemmige muziek](https://erfgoed.app/petrus-alamire-muziekuitgever/) populairder. De [****Alamire Foundation**](https://www.alamirefoundation.org/nl/onderzoek/inventarisatie-van-antifonaria-bewaard-in-vlaanderen/?ref=erfgoed.app) maakte een inventaris van antifonaria (koorboeken) bewaard in Vlaanderen. Het [****Antifonarium Tsgroote**](https://libcatalog.ugent.be/nde/fulldisplay?context=L&vid=32RUG%5FINST:32RUG%5FINST&search%5Fscope=MyInst%5Fand%5FCI&docid=alma990035860200409161&repId=12272453350009161&ref=erfgoed.app) is een Vlaams topstuk dat je kan bewonderen in de Boekentoren in Gent of virtueel doorbladeren. Dit verhaal is gemaakt door Geheugen Collectief voor FAAM - virtueel museum. [Bidden in ’t RabotHoe komt het dat er in het Rabot meer dan tien religieuze ruimtes zijn? Nergens in Gent vind je zo’n grote religieuze diversiteit op één vierkant![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/icon/erfgoedapp_logo-small2-162.png)ErfgoedAppErfgoedApp![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/thumbnail/494c5571-e072-47a4-8117-c602ad0e3813_thumbnail-1.jpg)](https://erfgoed.app/tour/1721/) [Muziekerfgoedwandeling door AntwerpenStadsklanken is een erfgoedwandeling die je gidst langs plaatsen die een belangrijke rol speelden in de muzikale geschiedenis van de stad Antwerp![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/icon/erfgoedapp_logo-small2-163.png)ErfgoedAppErfgoedApp![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/thumbnail/10697267-63b4-4dbe-a28e-5c7beb482ee5_thumbnail-2.jpg)](https://erfgoed.app/tour/1235/) [Sint-Baafsabdij GentDe Sint-Baafsabdij. Een stille getuige van meer dan 1000 jaar Gentse geschiedenis. Ontdek via deze interactieve tour de unieke verhalen die schui![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/icon/erfgoedapp_logo-small2-88f520dc-3678-4bc8-9fa7-99b2665ab292.png)ErfgoedAppErfgoedApp![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/thumbnail/a124a576-2e09-4e36-b937-8d89c8d49c81_thumbnail-01fd5b4a-c6b1-4fd7-890b-d0fe90902aa7.jpg)](https://erfgoed.app/tour/466/) [Petrus Alamire, muziekuitgeverPetrus Alamire (circa 1470-1536) heette eigenlijk Petrus Imhoff. A-la-mi-re was zijn muzikaal pseudoniem. Dat was in zijn tijd de benaming voor de muzieknoot A (of la). Petrus was van Duitse afkomst, maar maakte vooral faam in de Habsburgse Nederlanden als ‘escripvain de libres de musicke’ – muziekkopiist en -uitgever. Zijn klanten![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/icon/erfgoedapp_logo-small2-136c2c9f-b3ac-4575-8867-320f7995959f.png)ErfgoedAppFAAM![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/thumbnail/e0007-04-c33edd28-35c6-4718-99b6-e0b91cf0c8ea.jpg)](https://erfgoed.app/petrus-alamire-muziekuitgever/) [Meerstemmige muziek van de FiamminghiRond 1200 ontstond er een nieuwe muziekstijl in Parijs. De al eeuwenoude Gregoriaanse kerkmuziek was eenstemmig. Daar kwam nu een tweede en derde stem bij. Zo werd de meerstemmige muziek, de polyfonie, geboren. Via de koorscholen van Doornik en Kamerijk veroverde de polyfonie ook de Lage Landen. Vanaf de 14de![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/icon/erfgoedapp_logo-small2-f8f70fa1-e58c-48fe-a36c-4d095634e39e.png)ErfgoedAppFAAM![](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/thumbnail/e0025-05-5b390b63-530f-4313-a66a-5fd8f001ff0b.jpg)](https://erfgoed.app/meerstemmige-muziek-van-de-fiamminghi/)